Laćarački SUBNOR imao je zapaženu ulogu na nedavnim državnim komemoracijama i svečanostima u zemlji i inostranstvu.
Članovi SUBNOR-a Mesne zajednice Laćarak tokom oktobra uzeli su učešće na domaćim i međunarodnim komemorativnim skupovima i manifestacijama posvećenim sećanju na značajne datume, događaje i žrtve oslobodlačkih ratova. Prvi u nizu takvih događaja, bio je obeležavanje Dana ustanka naroda Severne Makedonije, 11 oktobra. Na put u susednu zemlju otputovala su 32 predstavnika iz Srbije. Među njima je bilo 11 članova laćaračkog SUBNOR-a. Oni su prisustvovali državnoj ceremoniji održanoj u Prilepu. Navedeni skupovi organizovani su na najvišem nivou uz prisustvo ministara, državnih sekretara i drugih zvaničnika raznih nivoa vlasti. Državna delegacija Republike Srbije koju je predvodio ministar za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Nemanja Starović učestvovala je 17. oktobra 2024. godine na ceremoniji obeležavanja 109. godišnjice stradanja srpskih interniraca u nekadašnjem koncentracionom logoru iz vremena Prvog svetskog rata u rumunskom gradu Aradu. Logor u Aradskoj tvrđavi oformile su austrougarske vlasti 1914. godine, prvenstveno za internirane Srbe sa područja tadašnje Bosne i Hercegovine, Srbije, Dalmacije i ostalih krajeva. Na ovom mestu za stradalo je preko 4317 zarobljenika i to je mesto jedne od većih nacionalnih tragedija Velikog rata. Među boračkim udruženjima bili su članovi laćaračkog SUBNOR-a Dejan Umetić i Nikola Utvić. Ministar Starović, delagacije Ministarstva odbrane, Vojske Srbije, diplomatskog kora, rumunske države, kadeti Vojne akademije i studenti Kriminalsitičko-policijkog univerziteta u Beogardu i predstavnici udruženja položili su vence i odali počast žrtvama na tri spomen obeležja u Aradu i Aradskoj tvrđavi. Nevinim žrtvama odlsužen je parastos. Uz venac koji je položio državni sekretar Zoran Antić Laćarci su odali poštu jugoslovenskim pilotima stradalim u Aprilskom ratu 1941. godine na Spomen kosturnici u Temišvaru.
SUBNOR Mesne zajednice Laćarak bio je najbrojnija delegacija na ceremoniji odavanja najviših državnih i vojnih počasti oslobodiocima Beograda na Spomen obeležju oslobodiocima grada 20. oktobra 2024. godine. Pedesetak članova ove organizacije posle ceremonije polaganja venaca učestvovalo je u šetnji Besmrtnog puka ulicama srpske prestonice u kojoj je učestvovalo više hiljada građana a predvodili su je ministri u Vladi Srbije Predrag Popović i Irena Vujović. Članovi najbrojnije, laćaračke delegacije imali su čast da prisustvuju Svečanoj akademiji organizovanoj u Narodnom pozorištu u Beogradu.
Iz razgovora sa Dejanom Umetićem saznajemo da su članovi delegacije iz Laćarka i Sremske Mitrovice sa višednenih boravka u Makedoniji i Rumuniji doneli mnoštvo snažnih i pozitivnih utisaka, kao i sa veličanstvenog skupa posvećenom jubilarnoj osmoj deceniji oslobođenja Beograda od nacističkog okupatora 1944. godine. Odlazak na ceremoniju Dana ustanka u Prilepu bila je prilika da se obiđe tamošnji muzej a potom i Bitolj sa svojim znamenitostima. Sa boračkom organizacijom iz Prilepa dogovorena je saradnja i njihova poseta Spomen obeležju na Sremskom frontu gde je stradao veliki broj meštana makedonskih gradova i sela. Usledio je obilazak Manastira Svetog Nauma i boravak na Ohridskom jezeru. Prilikom obilaska prestonice Skoplja, pokraj kuće Goce Delčeva, makedonskog revolucionara, položen je venac. Na povratku u Srbiju Laćarci su posetili SUBNOR u Vranju. U tamošnjoj kasarni obišli su Spomen sobu a potom i položili vence na obeležja stradalim vojnicima iz drugog svetskog rata i novijeg perioda. Snažni utisci poneti su iz boravka u Rumuniji, najpre sa mesta stradnja srpskih zarobljenika u Aradu. Tamo su saznali da je zbog velike masovnosti i činjenice da su kroz sam Arad prolazile kolone mrtvih ljudi, njihovo sahranjivanje, pored gradskog groblja moralo da se obavlja i na drugim lokacijama u blizini tvrđave i reke Moriš, gde se najčešće radili na teškim poslovima. Umetić je podsetio na spomen obeležje u selu Denti posvećeno stradalim pilotima Kraljevine Jugoslavije koji su 1941. godine bombardovali nacističke aerodrome u Temišvaru i Aradu. Ovo mesto koju je obnovila Eparhija Temišvarska Srpske pravoslavne crkve prvi put je uvršteno u državni kalendar komemorativnih skupova u Rumuniji. Srpska delegacija obišla je i obližnji srpski Manastir Svetog Đorđa u kome se čuva deo moštiju i okovi u kojima je mučen svetitelj. Poseban utisak na goste iz Srbije i Laćarka ostavio je život malobrojnog srpskog stanovništva na prostoru Rumunije. Savez Srba u Rumuniji čini mnogo na očuvanju nacionalnog identiteta u čemu ima podršku matične države. Veče pre državne ceremonije u Aradu tamošnji srpski organizovao je izložbu o Aradskom logoru i projekciju filma o Prvom svetskom ratu.
Posle zvaničnog odavanja pošte žrtvama u Aradu i Temišvaru predstavnici laćaračkog SUBNOR-a na temišvarskom groblju položili su venac sojvetskim vojnicima stradalim za oslobođenje ovog grada tokom Drugog svetskog rata. Poseta Temišvaru završila se obilaskom Saborne crkve i eperhijskog dvora Mitropolita Budimskog i administratora temišvarskog Lukijana.
Foto&tekst: Subnor Srbije
